Skarvan og Roltdalen

Skandynawia

Skandynawia – ostatnie dzikie miejsca w Europie dostępne z Polski w ciągu powiedzmy do 24 godzin przy wykorzystaniu samolotu jako środka transportu.

Z uwagi na układ zaludnienia w krajach skandynawskich (większość mieszkańców mieszka na południu) całe obszary tych krajów są utrzymywane w stanie dzikim. Dodatkowo znaczna część obszarów leży w obrębie koła podbiegunowego co czynie je trudno dostępne w okresie zimowym.

Taka lokalizacja obszarów oraz ich wielkość powoduje, że pozostają one dzikie i czekają na Twoja eksplorację.

Eksploracji sprzyja podejście Skandynawów do kwestii korzystania z przyrody. Mieszkańcy tych krajów od wieków żyją we wspólnocie z przyrodą. Obecna polityka oraz uczenie dzieci od małego poszanowania do przyrody powoduje, iż jest ona na wielu obszarach nieskażona. Stawiany jest szczególny nacisk jej zachowanie. Do tego należy wziąć pod uwagę, że cała północ to tereny miejscowego ludu Samów, którzy starają się dbać o swoje prawa do kultury i trybu życia.

Jako, że ochrona przyrody jest nazwijmy to we krwi Skandynawów wypracowali specyficzne podejście do korzystania z niej. Związane jest to z obowiązującym w tych krajach prawem do przejścia oraz mocno rozbudowaną bazą pozwalającą na korzystanie z dziewiczych terenów. Ilość mieszkańców tych krajów też w sposób dodatni wypływa na jej ochronę. Można przyjąć, iż w każdym z tych krajów żyje około 4-6 mln ludzi, a każdy z nich ma obszar porównywalny do Polski.

W okresie letnim tereny te są dostępne swobodnie dla ludzi, lecz z uwagi na ich dziewiczość wymagają przygotowania do korzystania z nich. Wymagają pewnego doświadczenia w radzeniu sobie bez kontaktu z zewnątrz jak i również. Ważne jest też przygotowanie odpowiedniego ekwipunku, na wyjazd.

 

Prawo do dostępu

Zgodnie z prawem krajów skandynawskich człowiek ma prawo do dostępu do przyrody.

W poszczególnych krajach jest to różnie unormowane niemniej jednak tamtejsze prawo pozwala na :

  1. Dowolne poruszanie się pieszo i na nartach,
  2. Biwakowanie – w tym rozbijanie namiotów i nocowanie w lasach, w niektórych krajach dozwolone jest palenie ognisk.
  3. Korzystanie z rzek i jezior.
  4. Zbieranie owoców lasu.
  5. Łowienie ryb ( w niektórych zakresach bez pozwolenia (np.: Norwegii w wodach słonych) w innych trzeba mieć pozwolenie

Oczywiście powyżej opisano główne założenia, które są różnie rozumiane w poszczególnych krajach. Przed wyjazdami proponuję szczegółowo przeczytać w tym zakresie poszczególne prawa, aby maksymalnie skorzystać z możliwości z eksploracji ich terenów:

  1. Norwegia – Allemannsretten – Outdoor Recreation Act – Act of 28 June 1957 No.16 Relating to Outdoor Recreation ( link po angielsku: https://www.regjeringen.no/en/dokumenter/outdoor-recreation-act/id172932/)
  2. Szwecja – Allemansrätten – Prawo do publicznego dostępu : (link po angielsku  https://www.swedishepa.se/Enjoying-nature/The-Right-of-Public-Access/This-is-allowed/ )
  3. Finlandia – Jokamiehenoikeus – (link po angielsku https://www.ymparisto.fi/en-US/Nature )

Pod linkiem znajduje się ciekawa finska broszurka na ten temat: https://www.ym.fi/en-US/Latest_news/Publications/Brochures/Everymans_right%284484%29

 

Nocowanie w Skandynawi

Poza klasycznymi rozwiązaniami typu hotele, kwatery, kempingi, biwaki o których, nie będę tu pisał gdyż nie o taki nocleg nam chodzi, w poszczególnych krajach możliwe są noclegi w namiotach w prawie wszędzie. Dodatkowo cały kraj pokryty jest domkami w terenie, gdzie do niektórych dostęp jest darmowy. Tak więc w Skandynawii jest możliwe nocowanie za darmo na łonie natury.

 

Parki Narodowe Skandynawii

Na znacznych obszarach Skandynawii znajdują się parki narodowe, z których niektóre są większe niż sumaryczna powierzchnia chroniona w Polsce. W zasadzie w parkach poza rezerwatami możemy poruszać się po całości ich powierzchni.

Najlepsze w kwestii parków narodowych jest to, że o ile biwakowanie w terenie wymaga zgody właściciela to parki takie udzielają jej na swoich terenach odgórnie. Tak więc nie trzeba nikogo pytać o pozwolenie.

Często też na terenie parków znajdują się udogodnienia typu miejsca biwakowe z przygotowanym opałem, domki, mosty przez większe rzeki, przeprawy wodne (łódki) itp.

Niemniej jednak bardzo ważną sprawą jest, aby bardzo dokładnie poczytać na co dany park pozwala, w jakim zakresie i na jakim obszarze – bo poszczególne prawa i udogodnienia mogą się różnić.

 

Poruszanie się w terenie

Terem Skandynawii w interesującym nas zakresie (tereny dzikie) przeważnie pokryty jest tajgą, tundrą lub skalisty. Jest to często wzmagający od piechura większej uwagi niż u nas. W wypadku poruszania się poza szlakami miejscami może być trudny do przebycia z uwagi na warunki miejscowe.

Przeważnie o ile nie jest to teren skalisty jest to teren mocno podmokły. Dlatego też trzeba brać to pod uwagę przy planowaniu wyjazdów oraz dziennych przejść. W okresie letnim korzystne dla uprawiania turystyki jest długi dzień lub wręcz dzień polarny w rejonie terenów podbiegunowych.

 

Pogoda

Pogoda jak to pogada bywa różna. Należy brać pod uwagę, że tamtejszy klimat charakteryzuje się dużą zmiennością i częstymi opadami co w połączeniu z gruntem często torfowym tworzy nieprzyjemną mieszankę, jeśli chodzi o wilgoć.

 

Podsumowanie

Tereny Skandynawii są idealnym miejscem, gdzie można spędzić wiele ciekawych chwil w zgodzie z przyrodą. Serdecznie zapraszam do eksploracji.